Lên Xuống Dòng Đời

Cai Mingjie từ một người nghiên cứu khoa học, nhận bằng tiến sĩ của đại học Stanford năm 1985, trở thành một tài xế taxi ở tại quốc đảo nổi tiếng xinh đẹp và giàu có Singapore. Những câu chuyện về con người, về xã hội và cả những bài học trong suốt những tháng ngày làm cái nghề được coi là “thấp kém” nhất nhì ở Singapore đó được Cai Mingjile kể lại trong Lên xuống dòng đời. Ông kể một cách rất chi tiết, dung dị nhưng lại rất giàu cảm xúc bằng một giọng văn đôi khi rất tình cảm, đôi khi lại lạnh lùng và cay đắng.

Nhân Vãng Cao Xứ Tẩu, Thuỷ Vãng Đê Xứ Lưu

Nhân vãng cao xứ tẩu, thủy vãng đê xứ lưu có nghĩa đại khái rằng đã là người thì phàm ai cũng mong muốn vươn tới vị trí cao hơn trong cộng đồng, xã hội, là lương cao hơn, học cao hơn, địa vị cao hơn hay bất cứ điều gì được xã hội công nhận và nể trọng. Giống như đã là nước thì luôn chảy về chỗ thấp vậy. Đó là tiến trình chung, bình thường của đời người, giống như nước chảy về thấp là quy luật của tự nhiên. “Việc tôi từ một nhà khoa học và giáo sư, biến thành người lái taxi chắc chắn đủ tiêu chuẩn làm ví dụ đối lập điển hình của “nhân vãng cao xứ tẩu”. Nhưng tôi nhìn nó theo một cách khác. Đúng, những người ngồi ở vị trí cao trong chuỗi thức ăn có thể làm tôi thất nghiệp. Song nó lại chỉ thúc đẩy tôi tới một “tầm cao” mới, một giới hạn mới nơi tôi không phải sống sót bằng cách chơi trò chơi của họ. Cao hay thấp, tôi đều có thể làm được.”

Lên xuống dòng đời là tuyển tập rất nhiều câu chuyện lẻ tẻ, rời rạc và rất giản dị, đôi khi là cuộc trò chuyện giữa người lái xe và khách đi xe, đôi khi là những cuộc độc thoại của một vị khách cần nơi trút bầu tâm sự, đôi khi lại là những mảnh hội thoại của hành khách đi xe xen lẫn với suy nghĩ của chính tác giả.

Tuy rằng lái taxi trở thành công việc bất đắc dĩ mà Cai phải làm sau nhiều tháng gửi đơn xin việc khắp các trường đại học, tổ chức khoa học và cả những công ty tư nhân mà không nhận được hồi âm, nhưng Cai dần nhận ra rằng lái xe taxi cũng không phải là một nghề tồi tệ nhất, và rằng ông vẫn còn may mắn hơn rất nhiều số phận mình gặp trong khi hành nghề. Thời buổi khó khăn khiến tất cả mọi người ai nấy đều phải quay cuồng theo cái guồng gấp gáp đầy nhọc nhằn. Những cô gái làng chơi người Trung Quốc, Việt Nam hay Phlipines trôi dạt tới đây với sự ngây thơ ban đầu rằng sẽ tìm được một công việc lương cao nhàn nhã.

Muôn Màu Singapore

Có những vị khách say xỉn và khiếm nhã, cũng có những người rất lịch sự và tốt bụng mà Cai Mingjie gặp phải trong thời gian làm việc mà ông không bao giờ có thể quên. Đôi khi, ông bắt gặp những mảnh đời bạc phận như một cụ già nằm “nghỉ một chút thôi” bên đường cạnh chiếc thùng đựng vỏ chai rỗng nhặt nhạnh được trong đêm tối vì quá mệt, gặp một người phụ nữ có chồng và con trai cùng nhảy lầu tự tử, chính là vụ mà ông đã đọc trên báo một thời gian trước. Những quý ông quý bà ăn mặc bảnh chọe mà chỉ nhăm nhe ăn quỵt vài ba đô của ông. Ngược lại, có những người vẻ ngoài hết sức giản dị và quê mùa nhưng lại vô cùng hào phóng và tử tế. Đọc Lên xuống dòng đời, độc giả sẽ thấy được xã hội đa sắc tộc và đa văn hóa của Singapore từ một con mắt khác, có lẽ hiếm thấy từ trước đến nay, đó là con mắt của một tài-xế-taxi-giáo-sư-khoa-học.

Cai Mingjie càng thấm thía hơn sau một thời gian lái xe taxi rằng những người lao động, ở tầng lớp thấp của xã hội như những người làm công việc của ông thì ở đâu, xã hội nào cũng bị chèn ép như nhau cả. “Đối với những người tự cho mình là ở vị thế cao trong xã hội, họ không thể cưỡng lại sự hưng phấn ngọt ngào khi bắt nạt và hăm dọa “thành phần yếu thế hơn” mà không bị trừng phạt. Nó gây nghiện như cocaine và heroine vậy. Còn những người sống ở đáy xã hội, phải làm việc quần quật từ sáng đến đêm để kiếm sống, họ còn có lựa chọn nào khác khi bị o ép như thế? Họ chỉ có thể cắn răng chịu đựng. Đây chính là sự thật lạnh lùng, khốc liệt của cái thế giới tầm thường chúng ta đang sống.”

Tuy nhiên, tác giả của những câu chuyện vẫn luôn tin tưởng vào con người, vẫn luôn hi vọng vào một ngày mai mình sẽ được trở về với đúng công việc chuyên môn yêu thích. “Chính vì thế, đời thì khó khăn, đặc biệt là sau khi chuyển từ một nhà khoa học lâu năm sang một “tân binh” tài xế taxi. Nhưng đời cũng như con đường cao tốc này: Có khi êm đềm, có khi xóc nảy, đôi khi bạn đi chậm, đôi khi bạn đi nhanh; đôi khi nó làm bạn khó chịu, đôi khi nó làm bạn dễ chịu. Chừng nào bạn còn biết mình đang đi đâu và không bỏ cuộc giữa chừng, sớm muộn gì bạn cũng sẽ đến nơi.”

Ông không trách những vị khách khiếm nhã, bất lịch sự hay những vị khách nạt nộ và vô cớ nổi điên lên với ông vì ông hiểu rằng họ hẳn đã bị nhiều thứ khác trong đời làm cho ức chế đến nỗi họ phải xả lên người khác ngay khi có cơ hội. Và ông – một người lái taxi nói tiếng Hoa gốc chính là một mục tiêu dễ dàng cho những người như vậy.

Những câu chuyện được Cai Mingjie viết trên blog cá nhân, dần được nhiều người đọc và sau đó được chuyển thành cuốn Lên xuống dòng đời này. Lượng người đọc càng ngày càng tăng và cơ hội việc làm cuối cùng cũng đến với Cai và có thể kết thúc công việc lái xe taxi từ đây, và ông rất biết ơn về điều này. Tuy nhiên, Cai có dự định sẽ mang theo tấm bằng lái xe taxi của mình lâu nhất có thể.

ReadWriteBlossom

Spread the love

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *